Vermogen opbouwen: zo werkt het en wat kun jij doen

door Pieter van Apen

Vermogen is iets waar veel mensen over nadenken, maar wat precies betekent het en hoe bouw je het op? In de basis gaat het om alles wat je bezit minus wat je aan schulden hebt. Denk aan spaargeld, een huis, aandelen of een eigen bedrijf. Het verschil tussen mensen met weinig en mensen met veel financiële middelen zit vaak niet in geluk, maar in keuzes die ze jarenlang hebben gemaakt. En het goede nieuws is: die keuzes zijn te leren.

Wat telt mee bij je totale bezit

Veel mensen denken bij rijkdom meteen aan miljonairs of grote erfenissen, maar de werkelijkheid is genuanceerder. Je totale financiële positie bestaat uit alles wat waarde heeft. Een huis is voor veel Nederlanders de grootste bezitting. Daarnaast telt spaargeld mee, maar ook beleggingen in aandelen of fondsen, een auto of waardevolle spullen. Hier tegenover staan schulden, zoals een hypotheek of een studieschuld. Wat overblijft na het aftrekken van die schulden, is je nettovermogen. Iemand met een huis van 400.000 euro en een hypotheek van 300.000 euro heeft dus een nettobezit van 100.000 euro. Zo simpel is de berekening in de kern.

Hoe mensen hun financiële positie opbouwen

Vroeg beginnen maakt een groot verschil. Wie op jonge leeftijd begint met sparen of beleggen, profiteert van het rente-op-rente-effect. Dat betekent dat je niet alleen rente krijgt over je inleg, maar ook over de rente die je al hebt opgebouwd. Over tientallen jaren zorgt dit voor een flinke groei. Naast sparen kiezen steeds meer mensen voor beleggen in aandelen of indexfondsen. Dat brengt risico met zich mee, maar levert op de lange termijn gemiddeld meer op dan een gewone spaarrekening. Een eigen bedrijf is een andere manier om financieel sterk te worden. Ondernemers als Mark Baanders, de bekende presentator bij PowNed, bouwen naast hun vaste inkomen ook waarde op via hun werk en bekendheid. Zijn geschatte vermogen ligt rond de 100.000 tot 200.000 euro, wat voor iemand van zijn leeftijd al een stevige basis is.

De rol van inkomen, sparen en uitgaven

Een hoog inkomen leidt niet automatisch tot een grote spaarpot. Wat je overhoudt na je uitgaven bepaalt hoe snel je financieel sterker wordt. Dit klinkt logisch, maar in de praktijk geven veel mensen meer uit naarmate ze meer verdienen. Financieel adviseurs noemen dit lifestyle-inflatie. De truc is om een deel van elk inkomen direct opzij te zetten, voordat je andere uitgaven doet. Zelfs 10 procent van je maandelijkse inkomen kan op termijn een groot verschil maken. Wie zijn vaste lasten laag houdt en bewust omgaat met grote aankopen, bouwt zijn financiële buffer sneller op. Kleine gewoontes, zoals zelf koken in plaats van eten bestellen, lijken onbelangrijk maar tellen over jaren gezien echt op.

Belasting en vermogen in Nederland

In Nederland betaal je belasting over je spaargeld en beleggingen via box 3 in de inkomstenbelasting. De Belastingdienst gaat uit van een fictief rendement, ook als je in werkelijkheid minder hebt verdiend. Dit systeem staat al jaren ter discussie en de overheid werkt aan een nieuw systeem waarbij je belasting betaalt over je werkelijke rendement. Naast de jaarlijkse belasting speelt ook erfbelasting een rol. Wie een erfenis ontvangt, betaalt daarover belasting, afhankelijk van de hoogte en de relatie met de overledene. Voor kinderen gelden andere tarieven dan voor verre familieleden. Wie zijn opgebouwde bezittingen slim wil overdragen aan de volgende generatie, denkt daar daarom al vroeg over na. Een notaris of financieel adviseur kan daarbij helpen.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen bruto en nettovermogen?
Het brutovermogen is alles wat je bezit bij elkaar opgeteld, zonder rekening te houden met schulden. Het nettovermogen is wat overblijft als je alle schulden, zoals een hypotheek of lening, van je bezittingen aftrekt. In de praktijk wordt met “nettovermogen” bedoeld wat iemand werkelijk heeft opgebouwd.

Vanaf welk bedrag ben je vermogend in Nederland?
Er is geen officiële grens voor wanneer iemand vermogend is in Nederland. In de volksmond geldt iemand met meer dan een miljoen euro aan nettobezittingen vaak als vermogend. De Belastingdienst hanteert een vrijstelling in box 3: pas boven een bepaald drempelbedrag betaal je belasting over je spaargeld en beleggingen.

Is een huis altijd een goede manier om bezit op te bouwen?
Een eigen huis kan een goede manier zijn om bezit op te bouwen, maar het is geen garantie. De woningmarkt kan dalen, en een huis brengt ook kosten met zich mee zoals onderhoud, verzekeringen en belastingen. Of een huis kopen slim is, hangt af van je persoonlijke situatie, de woningmarkt op dat moment en hoelang je van plan bent er te wonen.

Hoe voorkom je dat je bezit snel slinkt door inflatie?
Inflatie zorgt ervoor dat geld na verloop van tijd minder waard wordt. Om je koopkracht te bewaren, kiezen veel mensen voor beleggen in aandelen of vastgoed. Die groeien op de lange termijn vaak mee met of harder dan de inflatie. Alleen sparen op een gewone spaarrekening is bij lage rente minder geschikt om de waarde van je geld te beschermen.

Dit vind je vast interessant

Laat jouw mening horen