Een werkpak is voor veel mensen een dagelijkse realiteit. Of je nu op een bouwplaats staat, in een fabriek werkt of een technisch beroep uitoefent, de kleding die je draagt op het werk doet er meer toe dan je misschien denkt. Een goede werkuniform beschermt je lichaam, zorgt dat je er professioneel uitziet en kan zelfs wettelijk verplicht zijn. Toch weten veel mensen niet precies waaraan zo’n kledingset moet voldoen en wanneer je als werkgever of werknemer verantwoordelijk bent voor de aanschaf ervan.
Bescherming staat voorop bij bedrijfskleding
Veiligheid is de belangrijkste reden waarom veel beroepen speciale kleding vereisen. Werkkledij is in veel gevallen onderdeel van de persoonlijke beschermingsmiddelen, afgekort PBM. Denk aan kleding die bestand is tegen vuur, chemische stoffen of mechanische risico’s zoals snijwonden. In sectoren zoals de bouw, de metaalindustrie en de zorg gelden specifieke eisen aan wat je draagt. Zo moet kleding in sommige gevallen voldoen aan Europese normen, die aangeduid worden met een CE-markering. Die markering geeft aan dat de kleding getest is en voldoet aan vastgestelde veiligheidsnormen. Werkgevers zijn wettelijk verplicht om risico’s op de werkvloer in kaart te brengen en passende beschermingsmaatregelen te treffen. Kleding valt daar in veel gevallen onder.
Verschillende soorten werkkleding voor verschillende beroepen
Niet alle werkkleding is hetzelfde. Er zijn grote verschillen in materiaal, functie en uiterlijk, afhankelijk van het beroep. Een monteur draagt andere kleding dan een verpleegkundige, en een stratenmaker heeft andere behoeften dan iemand in een laboratorium. Overalls zijn populair in technische beroepen omdat ze het hele lichaam in één keer bedekken. Broeken met extra versterkingen op de knieën zijn handig voor mensen die veel knielen. In de zorg is hygiëne een grote factor, waardoor kleding gemakkelijk en op hoge temperatuur gewassen moet kunnen worden. Reflecterende elementen zijn verplicht in situaties waar je zichtbaar moet zijn voor voertuigen, zoals bij wegwerkzaamheden. Naast deze functionele aspecten spelen ook comfort en bewegingsvrijheid een grote rol, want kleding die knelt of scheurt tast zowel de veiligheid als de werkvreugde aan.
Wie betaalt de werkkleding en wat zijn de regels
Een veelgestelde vraag is wie de kosten draagt voor de aanschaf en het onderhoud van bedrijfskleding. Wanneer kleding valt onder de categorie persoonlijke beschermingsmiddelen, is de werkgever verplicht deze gratis te verstrekken. De werknemer hoeft daar niets voor te betalen. Dit staat beschreven in de Arbowet en de bijbehorende regelgeving. Gaat het om kleding die alleen de huisstijl van een bedrijf weerspiegelt en geen beschermende functie heeft, dan kunnen werkgever en werknemer hier onderling afspraken over maken. In cao’s, de collectieve arbeidsovereenkomsten, staan vaak aanvullende regels over kledingvergoedingen en de reiniging van werkkleding. Het is verstandig om dit goed te controleren voordat je als werknemer zelf kosten maakt. Sommige werkgevers bieden ook een kledingbudget aan, waarmee werknemers zelf hun uitrusting kunnen samenstellen binnen bepaalde richtlijnen.
Onderhoud en levensduur van je werktenue
Goede werkkleding gaat langer mee als je er goed voor zorgt. Veel mensen wassen hun werktenue te heet of te koud, waardoor de beschermende eigenschappen sneller achteruitgaan. Op het label van professionele kleding staat altijd hoe je het stuk het beste kunt wassen en drogen. Kleding met vlekwerende of vlamvertragende lagen mag je in veel gevallen niet met wasverzachter wassen, want dat tast de coating aan. Controleer je kleding ook regelmatig op slijtage, scheuren of beschadigingen. Kleding die zijn beschermende werking heeft verloren, moet je vervangen. Stel dit niet uit, want juist op het moment dat er iets misgaat, heb je die bescherming nodig. Bewaar werkkleding ook apart van gewone kleding, zeker als je met gevaarlijke stoffen werkt. Zo voorkom je dat resten van die stoffen thuis terechtkomen.
Veelgestelde vragen
Is een werkgever verplicht om werkkleding te verstrekken?
Wanneer werkkleding valt onder de persoonlijke beschermingsmiddelen, is de werkgever verplicht deze gratis te verstrekken. Dit is vastgelegd in de Arbowet. Voor kleding die alleen bedoeld is voor de uitstraling van het bedrijf gelden andere regels, en daarvoor kunnen aparte afspraken worden gemaakt.
Wat betekent de CE-markering op werkkleding?
De CE-markering op werkkleding geeft aan dat de kleding getest is en voldoet aan Europese veiligheidsnormen. Het is een garantie dat het kledingstuk de bescherming biedt die op het label staat vermeld. Zonder deze markering mag beschermende kleding in Europa niet worden verkocht.
Mag een werknemer zelf kiezen welk werkpak hij draagt?
In de meeste gevallen bepaalt de werkgever aan welke eisen de werkkledij moet voldoen. Soms is er ruimte voor persoonlijke keuzes, bijvoorbeeld via een kledingbudget. Als de kleding een veiligheidsfunctie heeft, moet die altijd voldoen aan de geldende normen, ongeacht wie de keuze maakt.
Hoe vaak moet werkkleding vervangen worden?
Er is geen vaste termijn voor het vervangen van werkkleding. Het hangt af van hoe intensief de kleding gebruikt wordt en of de beschermende eigenschappen nog intact zijn. Kleding met zichtbare slijtage, scheuren of aangetaste beschermende lagen moet zo snel mogelijk worden vervangen.
