Inhoudsopgave
Werk je op een plek waar iets op je voeten kan vallen, waar je over scherpe voorwerpen kunt lopen of waar gevaarlijke stoffen op de vloer liggen? Dan zijn veiligheidsschoenen nodig. Wanneer veiligheidsschoenen precies verplicht zijn, hangt af van de risico’s op jouw werkplek. Die risico’s moet de werkgever in kaart brengen via een risico-inventarisatie en -evaluatie.
Wat doen veiligheidsschoenen eigenlijk?
Veiligheidsschoenen beschermen je voeten tegen verschillende gevaren op de werkvloer. Ze voorkomen verwondingen door vallende voorwerpen, doortrappen van scherpe dingen, elektrische schokken en uitglijden. Een voetblessure door een ongeluk op het werk kan ingrijpend zijn. Veiligheidsschoenen zijn daarom een belangrijk onderdeel van persoonlijke beschermingsmiddelen.
De meeste mensen denken bij veiligheidsschoenen meteen aan schoenen met een versterkte neus. Maar er is veel meer mogelijk. Afhankelijk van het gevaar op de werkplek zijn er schoenen met doorzijbestendige zolen, antistatische eigenschappen, chemische bestendigheid of waterafstotende materialen.
Op welke werkplekken zijn veiligheidsschoenen verplicht?
Veiligheidsschoenen worden op veel verschillende werkplekken gedragen. Ze zijn gangbaar in sectoren waar lichamelijk of technisch werk plaatsvindt. Denk aan:
- De bouw, waar vallende stenen, balken of gereedschap een reëel risico vormen.
- Magazijnen en logistiek, waar pallets en zware dozen worden verplaatst.
- De metaalindustrie en productieomgevingen met zware machines.
- De agrarische sector, waar je met tractors, machines en ruwe ondergronden werkt.
- De zorg, waar medewerkers soms langdurig staan en beschermd moeten zijn tegen wegrollende apparatuur of gemorste vloeistoffen.
- Horecakeukens en voedingsbedrijven, met risico’s als hete vloeistoffen en gladde vloeren.
- Schoonmaakbedrijven, waar chemische middelen en natte vloeren een gevaar vormen.
Is er op jouw werkplek een kans op letsel aan de voeten? Dan is de werkgever wettelijk verplicht om te zorgen voor de juiste bescherming. Veiligheidsschoenen zijn in dat geval een persoonlijk beschermingsmiddel dat de werkgever beschikbaar moet stellen.
Wanneer veiligheidsschoenen niet standaard genoeg zijn
Soms is een gewone veiligheidsschoen niet voldoende. Wanneer je steunzolen nodig hebt of een speciale pasvorm, is maatwerk een optie. Arboportaal geeft aan dat werkgevers rekening moeten houden met medewerkers die om medische of persoonlijke redenen niet in standaard veiligheidsschoenen kunnen werken. In dat geval wordt gekeken naar aangepast veiligheidsschoeisel dat zowel beschermt als past bij de voetgezondheid van de werknemer.
Hoe weet je welk type veiligheidsschoen je nodig hebt?
Veiligheidsschoenen zijn ingedeeld in klassen. De meest bekende zijn S1, S2 en S3. S1-schoenen hebben een antistatische werking en een energieabsorberende hak. S2 voegt waterwerende eigenschappen toe. S3-schoenen hebben ook een doorzijbestendige zool, wat ze geschikt maakt voor buitenwerk op ruige terreinen. Welk type bij jouw werk past, hangt af van de specifieke risico’s op de werkplek. De werkgever of arbodeskundige kan hierbij adviseren.
Praktische checklist: heb jij veiligheidsschoenen nodig?
- Kunnen er zware voorwerpen op je voeten vallen tijdens je werk?
- Loop je over ondergronden met spijkers, scherp metaal of glasscherven?
- Werk je met of nabij gevaarlijke chemische stoffen?
- Is de vloer regelmatig nat, vettig of anderszins glad?
- Werk je met elektrische apparatuur waarbij aarding of antistatische bescherming nodig is?
- Sta of loop je de hele dag, waarbij goede ondersteuning van belang is?
Als je één of meer van deze vragen met ja beantwoordt, is de kans groot dat veiligheidsschoenen voor jouw situatie nodig of zelfs verplicht zijn. Bespreek dit met je werkgever of de preventiemedewerker binnen jouw organisatie.
Wanneer vervang je veiligheidsschoenen?
Veiligheidsschoenen zijn niet voor altijd. Als de zool beschadigd raakt door zwaar gebruik, als de neus vervormd is na een klap of als de schoen van binnen sterk versleten is, dan biedt hij geen goede bescherming meer. Een krasje of lichte slijtage is geen probleem, maar zichtbare structurele schade wel. Vervang je schoenen op tijd, zodat ze blijven doen wat ze moeten doen.
Veelgestelde vragen
Is de werkgever verplicht om veiligheidsschoenen te betalen?
Ja, als de werkgever verplicht is om veiligheidsschoenen te verstrekken als persoonlijk beschermingsmiddel, dan komen de kosten voor rekening van de werkgever. De werknemer mag hier niet zelf voor worden aangeslagen.
Mag je zelf veiligheidsschoenen kiezen?
In veel gevallen mag je meebeslissen over het model of de pasvorm, zolang het type veiligheidsschoen voldoet aan de eisen die de werkplek stelt. De werkgever bepaalt welke beschermingsklasse nodig is; binnen die klasse is er soms ruimte voor voorkeur.
Zijn veiligheidsschoenen ook nodig bij parttime of tijdelijk werk?
Ja. De verplichting hangt af van de risico’s op de werkplek, niet van het aantal uren dat je werkt. Ook als je tijdelijk of als uitzendkracht werkt op een plek met gevaarlijke omstandigheden, heb je recht op de juiste bescherming.
Wat is het verschil tussen veiligheidsschoenen en werkschoenen?
Werkschoenen zijn comfortabel en duurzaam, maar bieden geen gecertificeerde bescherming. Veiligheidsschoenen voldoen aan officiële normen en zijn getest op specifieke gevaren zoals een vallend gewicht op de neus of doorboring van de zool. Alleen gecertificeerde veiligheidsschoenen tellen als persoonlijk beschermingsmiddel.
