Inhoudsopgave
Azobe hout is een zeer harde, zware houtsoort uit tropisch Afrika. Het kernhout is goed bestand tegen vocht en aantasting, waardoor het vaak wordt gebruikt voor beschoeiingen, steigers en andere constructies buiten. De keerzijde is dat azobé door zijn hardheid en gewicht lastig te bewerken en te plaatsen is.
Waar komt azobe hout vandaan?
Azobé komt uit tropische bossen in West- en Centraal-Afrika. Het hout is afkomstig van de azobéboom, met de wetenschappelijke naam Lophira alata. Je kunt ook de namen ekki en bongossi tegenkomen.
Vers gezaagd azobé heeft meestal een roodbruine kleur. Het hout kan later donkerder worden. Buiten verkleurt een onbehandeld oppervlak geleidelijk naar grijs. Die vergrijzing is normaal en betekent niet direct dat het hout is aangetast.
Eigenschappen van azobe hout
Azobé staat bekend om zijn combinatie van sterkte, hardheid en weerstand tegen slijtage. Daardoor is het geschikt voor plekken waar hout veel gewicht moet dragen of vaak wordt belast, zoals een loopbrug of steiger.
- Gewicht: azobé is een van de zwaardere commerciële houtsoorten. Dat maakt dikke balken en lange palen lastig alleen te verplaatsen.
- Hardheid: het hout kan goed tegen slijtage, maar zagen en boren kosten meer moeite dan bij veel andere houtsoorten.
- Vochtbestendigheid: het kernhout is van nature goed bestand tegen vocht en houtaantastende schimmels.
- Uiterlijk: de kleur loopt van roodbruin tot donkerbruin. Onbehandeld hout vergrijst buiten.
- Werking: net als ander hout kan azobé uitzetten, krimpen en scheuren door veranderingen in vocht en temperatuur.
Het lichte spint, de buitenste laag van de stam, is minder duurzaam dan het donkere kernhout. Voor een toepassing met grondcontact is het daarom nuttig om op de hoeveelheid spint te letten.
Hoe lang gaat azobé mee?
Het kernhout van azobé valt in duurzaamheidsklasse 1. Dat is de hoogste klasse voor natuurlijke weerstand tegen houtaantastende schimmels. Bij grondcontact hoort daar als richtlijn een levensduur van meer dan 25 jaar bij. Het is geen garantie: de werkelijke levensduur hangt onder meer af van de kwaliteit van het hout en de omstandigheden waarin het staat.
Een azobé paal in natte grond kan dus lang meegaan, maar de levensduur van een hele constructie hangt ook af van de verbindingen en andere gebruikte materialen. Zorg dat onderdelen die moeten worden vervangen bereikbaar blijven.
Waarvoor gebruik je azobé?
Azobé is vooral geschikt voor buitenwerk dat stevig moet zijn en lang meegaat. Je ziet het vaak op plekken waar hout in aanraking komt met grond of water:
- Beschoeiingen en oeverbescherming: palen en planken helpen grond langs een waterkant op zijn plaats te houden.
- Steigers en bruggen: balken en planken zijn bestand tegen zware belasting en slijtage.
- Vlonders en terrassen: azobé kan worden gebruikt voor de draagconstructie en voor planken.
- Tuinafscheidingen: palen, planken en strips zijn bruikbaar voor schuttingen en kantopsluitingen.
Voor licht werk is de hoge sterkte niet altijd nodig. Een zware azobé balk kan dan onhandig zijn om te vervoeren en te monteren. Ook voor een project waarbij je veel kleine vormen zelf wilt zagen, is de hardheid eerder een nadeel dan een voordeel.
Azobe hout zagen, boren en bevestigen
Gebruik scherp gereedschap dat geschikt is voor hardhout. Door de grote hardheid kost het zagen meer kracht en slijt gereedschap sneller. Ondersteun lange planken of balken goed, zodat ze tijdens het zagen niet wegzakken.
Voor schroeven is voorboren verstandig. Daarmee maak je het bevestigen makkelijker en verklein je de kans op splijten, vooral dicht bij het uiteinde van een plank. Gebruik buiten bij voorkeur roestvaststalen bevestigingsmiddelen. Gewoon staal kan roesten en donkere vlekken op het hout veroorzaken.
Houtstof kan irriteren. Werk daarom met stofafzuiging waar mogelijk en draag een stofmasker en veiligheidsbril. Bij grote palen en balken is hulp bij het tillen handig.
Onderhoud en verkleuring buiten
Azobé hoeft niet te worden behandeld om zijn natuurlijke weerstand tegen houtrot te krijgen. Laat je het onbehandeld buiten liggen, dan vergrijst het oppervlak. Wil je de bruine kleur langer behouden, dan kun je een product gebruiken dat geschikt is voor buitenhardhout. Zo’n afwerking moet je wel onderhouden.
Maak een vlonder of steiger regelmatig schoon om vuil en groene aanslag te verwijderen. Dat helpt ook om het loopvlak minder glad te maken. Gebruik geen agressieve reinigingsmethode die het houtoppervlak beschadigt.
Azobe hout kopen: maten, prijs en herkomst
Azobé is verkrijgbaar als plank, balk, paal en strip. Je kunt kiezen tussen ruw en geschaafd hout. Ruw hout is vaak geschikt voor constructies en beschoeiingen. Geschaafd hout heeft een gladder oppervlak en is prettig op plaatsen waar je het aanraakt of erover loopt.
De prijs hangt af van de afmetingen, lengte, afwerking en certificering. Als richtlijn kost een ruwe balk van ongeveer 40 bij 150 mm bij sommige aanbieders rond de € 12 tot € 14 per strekkende meter. Een dikkere of geschaafde uitvoering kan een andere prijs hebben. Vergelijk daarom niet alleen de prijs per stuk, maar ook de lengte en maat.
Azobé is verkrijgbaar met FSC- of PEFC-certificering. Zo’n keurmerk geeft aan dat het hout volgens de regels van het betreffende keurmerk is geproduceerd en verhandeld. Let erop dat de certificering bij het specifieke product staat: niet iedere azobé plank of paal is gecertificeerd.
Veelgestelde vragen over azobé
Zinkt azobé in water?
Azobé is zo zwaar dat het meestal in water zinkt. Het gewicht verschilt wel per stuk en hangt ook af van hoeveel vocht het hout bevat.
Is azobé geschikt voor palen in de grond?
Ja. Vooral het kernhout is door zijn natuurlijke duurzaamheid geschikt voor grondcontact. De levensduur verschilt per situatie en kan bij gunstige omstandigheden meer dan 25 jaar zijn.
Moet je azobé behandelen?
Nee, een behandeling is voor de natuurlijke duurzaamheid van het kernhout niet nodig. Een afwerking kan wel helpen om de oorspronkelijke kleur langer te behouden.
Wat is het nadeel van azobé?
Het grote gewicht en de hardheid maken azobé moeilijker te verwerken. Het vraagt scherp gereedschap, voorgeboorde schroefgaten en bij zware onderdelen vaak een extra paar handen.
Voor een beschoeiing of steiger is azobé een sterke keuze. Stem de afmetingen af op de belasting en kies voor kernhout wanneer de constructie langdurig met grond of water in aanraking komt.
