Inhoudsopgave
Metselwerk schoonmaken doe je het veiligst door los vuil eerst met een zachte borstel te verwijderen en de muur daarna met water en een zachte borstel te reinigen. Kijk daarbij naar het soort aanslag en de staat van de voegen. Begin met de mildste methode en gebruik pas een geschikt reinigingsmiddel als water niet voldoende helpt.
Groene aanslag kun je vaak zelf verwijderen. Bij cementsluier, vastzittend roet of kwetsbaar oud metselwerk is meer voorzichtigheid nodig. Een te harde borstel, zuur of hoge waterdruk kan de stenen en voegen beschadigen.
Bekijk eerst de aanslag en de staat van de muur
Niet elke vlek op een bakstenen muur is op dezelfde manier te verwijderen. De kleur geeft een aanwijzing, maar vertelt niet altijd precies wat de oorzaak is.
- Groene aanslag: ontstaat vaak door algen en mos op vochtige plekken die weinig zon krijgen. Begin met water en een zachte borstel.
- Zwarte aanslag: kan bestaan uit roet en vuil uit de lucht. Dit kan stevig aan de steen vastzitten. Blijft het na een milde reiniging zichtbaar, laat dan beoordelen welke behandeling geschikt is.
- Witte, poederachtige aanslag: bestaat vaak uit zouten die door vocht naar het oppervlak zijn gebracht. Bij nieuw metselwerk kan de uitslag vanzelf verdwijnen. Keert ze terug, zoek dan eerst naar de oorzaak van het vocht.
- Grijze waas na metselen of voegen: kan cementsluier zijn. Deze laag vraagt soms om een speciale reiniger die geschikt is voor de steen.
- Los bouwstof: veeg je eerst droog weg. Zo voorkom je dat je het stof met water over de muur verspreidt.
Bekijk ook de voegen. Zijn ze zacht, brokkelen ze af of zitten er scheuren in de muur? Spuit er dan geen water onder druk op. Laat beschadigd voegwerk eerst beoordelen en zo nodig herstellen.
Metselwerk schoonmaken in vijf stappen
Voor licht vervuilde bakstenen heb je meestal een zachte borstel, een emmer schoon water en een tuinslang nodig. Werk op een droge dag met een gematigde temperatuur. Bij vorst kan water in het metselwerk bevriezen. In felle zon droogt een reinigingsmiddel juist snel op.
- Veeg los vuil weg. Borstel stof, zand en losse aanslag voorzichtig van de muur. Neem ook richels en vensterbanken mee.
- Maak een proefvlak. Kies een onopvallende plek en probeer daar water en de zachte borstel. Laat de steen drogen om te zien of de kleur en het oppervlak gelijk blijven.
- Maak de muur vochtig. Gebruik een tuinslang met een rustige straal. Richt het water niet op open voegen of naar binnen bij kozijnen en ventilatieopeningen.
- Borstel de aanslag los. Werk in stukken van boven naar beneden. Gebruik geen staalborstel: die kan krassen en vlekken achterlaten.
- Spoel na met schoon water. Spoel los vuil weg met een zachte straal. Laat de muur drogen voordat je beoordeelt of een tweede behandeling nodig is.
Een pas gemetselde muur moet eerst voldoende zijn uitgehard. Ga niet met een borstel of reinigingsmiddel over verse voegen. Voor nieuw metselwerk hangt het geschikte moment af van de gebruikte mortel en de omstandigheden.
Groene aanslag en bouwvuil verwijderen
Groene aanslag zit vaak op plaatsen waar een muur lang vochtig blijft, bijvoorbeeld onder een struik of aan de schaduwkant van een gebouw. Met water en een zachte borstel krijg je lichte aanslag vaak al los. Spoel de muur daarna rustig af.
Blijft de aanslag zitten, dan kun je een mild reinigingsmiddel gebruiken dat geschikt is voor baksteen en voegen. Test het eerst op een onopvallend stuk en volg de dosering en inwerktijd op de verpakking. Laat het middel niet op de muur opdrogen en spoel het goed weg.
Huishoudmiddelen zoals soda, azijn en bleek lijken misschien handig, maar kunnen vlekken veroorzaken of materialen en beplanting aantasten. Zeker bij oude of poreuze stenen is water een veiliger begin. Meng schoonmaakmiddelen nooit met elkaar.
Na een verbouwing kun je los stof eerst met een zachte bezem verwijderen. Vastzittende mortelspatten vragen meer zorg: probeer ze niet met kracht van de steen te krabben. Daarbij kun je de buitenkant van de baksteen beschadigen.
Cementsluier en witte uitslag behandelen
Cementsluier is een dunne laag cementresten die na het metselen of voegen op de stenen kan achterblijven. Probeer eerst of een zachte borstel en water helpen. Gebruik geen zuur op vers metselwerk of op een steen waarvan je niet weet of die ertegen kan.
Voor een hardnekkige cementsluier bestaat speciale cementsluierverwijderaar. Sommige van deze middelen zijn zuur en kunnen ook de voegen aantasten. Maak een proefvlak, bevochtig de muur vooraf en bescherm ramen, metaal en planten tegen spatten. Laat het middel niet opdrogen en spoel de muur goed na. Bij twijfel over de steen of de toepassing is een specialist een verstandige keuze.
Gebruik geen zoutzuur als algemene oplossing voor vuil op de gevel. Het kan steen en voegen aantasten en verkleuring veroorzaken. Ook de dampen en spatten brengen risico’s mee.
Witte zoutuitslag vraagt een andere aanpak dan cementsluier. Een droge, poederachtige laag kun je voorzichtig met een zachte borstel verwijderen. Komt de uitslag terug, dan kan er nog vocht door het metselwerk naar buiten trekken. Pak de vochtbron aan in plaats van de muur steeds opnieuw nat te reinigen.
Hogedruk, stoom en stralen: wanneer zijn ze geschikt?
Een hogedrukreiniger kan aanslag verwijderen, maar de straal kan ook de buitenkant van bakstenen en het voegwerk beschadigen. Daardoor kan de muur ruwer worden en gemakkelijker vuil en water opnemen. Vooral bij oude, zachte stenen en slechte voegen is hogedruk geen verstandige keuze.
Gebruik je toch een hogedrukreiniger op metselwerk dat daarvoor geschikt is, kies dan een brede straal en een lage druk. Houd afstand, test op een onopvallende plek en richt de straal niet rechtstreeks op voegen, kozijnen of openingen. Een puntstraal van dichtbij is te agressief.
Bij stoomreiniging wordt heet water gebruikt om vuil los te maken. Dat kan met minder druk dan bij gewone hogedrukreiniging, maar de hitte en druk moeten wel bij de muur passen. Een specialist kan beoordelen of deze methode geschikt is.
Stralen is een veel zwaardere behandeling. Daarbij wordt een straalmiddel tegen de muur geblazen, soms met water. Dit kan ook een laagje van de steen en voegen wegnemen. Laat deze methode alleen beoordelen en uitvoeren door een specialist, niet als eerste poging om gewone aanslag te verwijderen.
Veelgestelde vragen over metselwerk schoonmaken
Kan ik mijn gevel zelf reinigen?
Ja, licht vuil en groene aanslag kun je vaak zelf verwijderen met water en een zachte borstel. Bij afbrokkelende voegen, terugkerende vochtplekken of hardnekkige vervuiling is een beoordeling door een vakman verstandiger.
Wat is de beste manier om een bakstenen muur schoon te maken?
Dat hangt af van de steen, de voegen en het vuil. Begin bij een muur in goede staat met droog afborstelen en daarna water met een zachte borstel. Zo voorkom je dat je meteen een te zware methode gebruikt.
Wat zijn de nadelen van gevelreiniging?
Te hard borstelen, hoge druk en verkeerde middelen kunnen de steen of de voegen beschadigen. Reinigingsmiddelen kunnen ook vlekken achterlaten en via het spoelwater bij planten terechtkomen. Dek planten af en voorkom dat vuil spoelwater in de tuin of een sloot loopt.
Moet ik metselwerk na het reinigen impregneren?
Nee, dat is niet automatisch nodig. Een waterafstotende behandeling lost slechte voegen of een vochtprobleem niet op. Laat eerst vaststellen of zo’n behandeling bij de muur past en laat het metselwerk na het schoonmaken goed drogen.
Begin bij metselwerk schoonmaken altijd op een klein stuk. Een schone muur is pas een goed resultaat als ook de stenen en voegen heel blijven.
