Inhoudsopgave
Brandwerende sandwichpanelen zijn geïsoleerde bouwpanelen die als onderdeel van een geteste constructie brand gedurende een bepaalde tijd kunnen tegenhouden. Hoe lang ze dat doen, hangt niet alleen af van het paneel, maar ook van de naden, bevestigingen en aansluitingen op de rest van het gebouw.
Je gebruikt ze bijvoorbeeld voor een wand tussen bedrijfsruimtes of voor een gevel waarvoor een brandwerende eis geldt. Een brandwerend paneel is niet automatisch onbrandbaar: de brandklasse en de brandwerendheid vertellen ieder iets anders.
Waaruit bestaan brandwerende sandwichpanelen?
Een sandwichpaneel bestaat uit twee buitenlagen met daartussen een isolerende kern. De buitenlagen zijn vaak van staal. Voor brandwerende uitvoeringen worden onder meer steenwol en PIR als kernmateriaal gebruikt.
Steenwol is een onbrandbaar isolatiemateriaal. Dat betekent niet dat elk paneel met steenwol automatisch aan een bepaalde brandwerendheid voldoet. Ook de buitenlagen, de verbinding tussen panelen en de toepassing bepalen het resultaat.
PIR is een kunststof isolatieschuim. Er bestaan PIR-panelen die voor bepaalde brandwerende constructies zijn getest. Kunststof is wel een brandbaar materiaal. Daarom kun je de prestaties van een PIR-paneel niet afleiden uit de naam van de isolatiekern alleen.
Brandklasse en brandwerendheid zijn niet hetzelfde
Bij het vergelijken van panelen kom je twee soorten aanduidingen tegen. Ze lijken op elkaar, maar geven antwoord op een andere vraag.
- Brandklasse: zegt iets over het brandgedrag van een product, zoals de bijdrage aan brand en rookontwikkeling. Een voorbeeld is B-s2,d0. Daarbij staat B voor de bijdrage aan brand, s2 voor de rookontwikkeling en d0 voor het gedrag van brandende druppels of deeltjes.
- Brandwerendheid: zegt hoe lang een constructie onder testomstandigheden aan bepaalde eisen voldoet. Een voorbeeld is EI30: de constructie voldoet dan gedurende 30 minuten aan de eisen voor vlamdichtheid en thermische isolatie.
De brandklasse B-s2,d0 betekent dus niet dat een paneel een brand 30 minuten tegenhoudt. Andersom vertelt EI30 niet welke brandklasse het product heeft. Welke aanduidingen je nodig hebt, hangt af van de plek en functie van de constructie.
Wat betekent EI bij een brandwerende wand?
De letters bij een brandwerendheidsklasse geven aan waarop de constructie is beoordeeld. Bij EI gaat het om twee eigenschappen:
- E, vlamdichtheid: de constructie houdt vlammen en hete gassen tegen volgens de eisen van de test.
- I, thermische isolatie: de temperatuurstijging aan de kant die niet aan het vuur is blootgesteld, blijft binnen de eisen van de test.
Het getal achter de letters geeft de tijd in minuten aan. Een constructie met EI60 is dus getest op deze eigenschappen gedurende 60 minuten. Soms staat er ook een R in de classificatie. Die letter heeft betrekking op het behoud van het draagvermogen.
Een classificatie hoort bij een specifieke constructie, niet bij elk gebruik van hetzelfde paneel. Een paneel dat als wand is getest, heeft niet automatisch dezelfde prestatie als dak. Ook de richting waaruit de brand komt kan van belang zijn.
Van paneel naar complete brandscheiding
Een brandscheiding is bedoeld om te voorkomen dat brand zich snel van de ene ruimte naar de andere verspreidt. Bij een wand van sandwichpanelen zijn niet alleen de panelen zelf van belang. Brand kan zich ook via naden, openingen of zwakke aansluitingen verspreiden.
De prestatie geldt daarom voor de geteste opbouw als geheel. Daarin kunnen onder meer de volgende onderdelen zijn vastgelegd:
- Het type paneel en de dikte van de isolatiekern.
- De stand van de panelen en de afstand tussen de ondersteuningen.
- De bevestigingen en de aansluiting op vloer, dak en aangrenzende wanden.
- De afdichting van naden en doorvoeren, bijvoorbeeld rond een leiding.
- De zijde waarvandaan de constructie aan brand wordt blootgesteld.
Een brandwerende deur of doorvoer in de wand vraagt om een passende, geteste oplossing. Ook als het paneel zelf goed presteert, kan een opening die niet goed is afgedicht de werking van de hele scheiding verzwakken.
Brandwerende sandwichpanelen en de WBDBO-eis
Bij gebouwen kun je te maken krijgen met een WBDBO-eis. WBDBO staat voor weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag. Het gaat om de tijd die brand nodig heeft om zich van de ene ruimte naar de andere te verspreiden.
Een brandwerende wand kan aan die weerstand bijdragen, maar de WBDBO gaat over het geheel. Ook een deur, het dak, aangrenzende constructies en mogelijke brandoverslag via de buitenkant kunnen meetellen. Een paneel met een classificatie van 60 minuten betekent daarom niet vanzelf dat het gebouw op die plek aan een WBDBO-eis van 60 minuten voldoet.
Welke eis geldt, hangt onder meer af van het gebouw en het gebruik. Het Besluit bouwwerken leefomgeving bevat de bouwregels. Laat bij een vereiste brandscheiding beoordelen welke complete opbouw voor jouw situatie geschikt is.
Hier let je op bij het kiezen van panelen
Begin bij de functie van de constructie. Moet het paneel alleen bijdragen aan het beperken van branduitbreiding, of moet de wand ook een bepaalde tijd warmte tegenhouden? Pas daarna kun je uitvoeringen zinvol vergelijken.
- Classificatie: vergelijk niet alleen het aantal minuten, maar ook de letters die erbij staan.
- Toepassing: kies een paneel dat is beoordeeld voor gebruik als wand, gevel of dak, afhankelijk van de plek.
- Geteste opbouw: kijk of de dikte, plaatsingsrichting en ondersteuning passen bij het ontwerp.
- Aansluitingen: neem deuren, naden en leidingdoorvoeren mee in de keuze voor de complete constructie.
- Andere eigenschappen: vergelijk ook isolatie, afwerking en geschiktheid voor de omstandigheden in het gebouw.
Vraag om het classificatierapport en de bijbehorende toepassingsvoorwaarden. Daarin staat voor welke constructie de opgegeven prestatie geldt. Een algemene productomschrijving als “brandveilig” is op zichzelf niet genoeg om een brandscheiding te beoordelen.
Voor- en nadelen van brandwerende panelen
Een voordeel is dat isolatie en plaatmateriaal in één bouwelement zijn gecombineerd. Daardoor kun je met een beperkt aantal onderdelen een geïsoleerde wand of schil maken. Voor sommige uitvoeringen is een brandwerende opbouw beschikbaar die specifiek is getest.
De beperking is dat je niet zomaar kunt afwijken van die opbouw en dezelfde prestatie kunt verwachten. Een andere bevestiging, een grotere opening of een andere aansluiting kan gevolgen hebben voor het resultaat. Ook zijn panelen met verschillende kernen niet zonder meer uitwisselbaar.
Heeft een wand geen brandwerende functie, dan is een uitvoering met een zware brandwerendheidsclassificatie niet altijd nodig. Vergelijk de eis en de eigenschappen van het paneel met wat de constructie daadwerkelijk moet doen.
Veelgestelde vragen over brandwerende sandwichpanelen
Zijn alle sandwichpanelen brandwerend?
Nee. Er zijn veel soorten sandwichpanelen en hun prestaties verschillen. Alleen een toepasselijke classificatie voor de betreffende constructie laat zien welke brandwerendheid is vastgesteld.
Is steenwol altijd beter dan PIR?
Steenwol is onbrandbaar, terwijl PIR een kunststof schuim is. Toch kun je de brandwerendheid van een complete wand niet alleen op basis van de kern vergelijken. Daarvoor zijn de geteste opbouw en classificatie nodig.
Is een dikker paneel automatisch langer brandwerend?
Nee. Dikte kan invloed hebben, maar ook de kern, de plaatlagen en de aansluitingen tellen mee. De opgegeven prestatie geldt voor de uitvoering en opbouw die zijn beoordeeld.
Betekent EI30 dat een ruimte na 30 minuten veilig is?
Nee. EI30 beschrijft hoe lang de constructie onder testomstandigheden aan specifieke eisen voldoet. Een echte brand kan anders verlopen en de veiligheid hangt ook af van andere onderdelen van het gebouw.
Vergelijk brandwerende sandwichpanelen daarom op de volledige classificatie en de geteste constructie. Zo zie je of niet alleen het paneel, maar ook de naden en aansluitingen passen bij de beoogde brandscheiding.
